previous arrow
next arrow
Slider
wydarzenie
Przekazanie dzieł Stefana Szmaja
13.04.2018
Muzeum Miasta Gdyni
wstęp: wolny
Inne

Przekazanie dzieł Stefana Szmaja

Inne

W dniu 13 kwietnia 2018 roku w Muzeum Miasta Gdyni podpisana zostanie umowa sprzedaży unikatowej kolekcji 33 akwarel autorstwa Stefana Szmaja.
Zarząd Morskiego Portu Gdynia S.A. zakupi prace od rodziny artysty,  by następnie przekazać je w depozyt Muzeum Miasta Gdyni.
Stefan Szmaj to wybitny artysta związany z ekspresjonizmem, ceniony grafik i malarz. Po II wojnie światowej artysta zamieszkał w Gdyni, tu też stworzył cykl prac związanych z gdyńskim portem, cennych zarówno pod względem artystycznym, jak i historycznym. Cykl stanowi ważną dokumentację historii gdyńskiego portu oraz jednostek tu wpływających.
Decyzja Zarządu Morskiego Portu Gdynia S.A. o zakupie tej wyjątkowej kolekcji, pozwoliła zachować zbiór akwarel autorstwa Stefana Szmaja w formie nierozproszonej.
Cieszymy się, że Zarząd Morskiego Portu Gdynia S.A. zdecydował się na wsparcie tego szczególnego przedsięwzięcia promującego artystyczne dziedzictwo naszego miasta.

Wydarzeniu będzie towarzyszyć ekspozycja pięciu wybranych obrazów artysty.

Stefan Szmaj urodził się 10 sierpnia 1893 r. w Książenicach pod Grabowem nad Prosną. Do gimnazjum uczęszczał w Ostrowie Wielkopolskim. W 1910 r., po szóstej klasie gimnazjum, artysta wyjechał na trzy miesiące do Monachium, by rozwijać uzdolnienia plastyczne w szkole prywatnej prof. Hermana Groebera. W 1914 r. ukończył gimnazjum i rozpoczął studia medyczne we Wrocławiu, ale po pierwszym semestrze przeniósł się do Berlina, gdzie zaliczył następne trzy semestry. Następnie kontynuował studia w Tybindze i Monachium, kończąc je egzaminem państwowym w Warszawie w 1919 r. oraz dyplomem doktora w 1923 r.

W początku 1919 r. wziął udział w powstaniu wielkopolskim i 10 lutego wstąpił do wojska, w którym już jako lekarz brał udział w tzw. wojnie bolszewickiej. Po wojnie pracował w poznańskich szpitalach, początkowo jako chirurg, a następnie na oddziale okulistycznym. W 1922 r. został asystentem Kliniki Okulistycznej Uniwersytetu Poznańskiego. Pozostając na tym stanowisku do końca 1923 r., przygotował rozprawę doktorską. Pod koniec lat 20. XX w. odbył podróż zagraniczną, podczas której zwiedził Wiedeń, Wenecję, Mediolan, Genuę, Niceę, Monte Carlo i Marsylię. W latach 1926–1936 mieszkał w Bydgoszczy, gdzie pracował jako okulista Ubezpieczalni Społecznej i lekarz kolejowy. W 1936 r. przeniósł się do Gdyni. Okres okupacji spędził w Łowiczu, po wojnie powrócił do Gdyni (ul. Świętojańska 16 m. 1), gdzie do 1953 r. pełnił funkcję ordynatora oddziału okulistycznego Szpitala Miejskiego. Na emeryturę przeszedł w październiku 1969. Był członkiem Towarzystwa Okulistów Ziem Zachodnich w Poznaniu, a od 1935 r. — Polskiego Towarzystwa Okulistycznego. W 1938 r. odznaczono go Medalem Niepodległości, a pośmiertnie (w  lutym 1973 r.) Wielkopolskim Krzyżem Powstańczym. Zmarł w Gdyni 19 września 1970 po ciężkiej chorobie serca.

Rozkwit działalności plastycznej Szmaja przypadł na lata studenckie, szczególnie na czasy monachijskie. Poznał wtedy Stanisława Przybyszewskiego, który polecił go Jerzemu Hulewiczowi, redaktorowi w Poznaniu pisma ekspresjonistów „Zdrój”, co zapoczątkowało współpracę Szmaja z tym pismem. Na Wielkanoc 1918 wziął udział w wystawie ugrupowania „Bunt” w Poznaniu, w latach 1920 i 1922 prezentował także w Poznaniu swoje linoryty.

Wiele akwarel, obrazów olejnych i rysunków przyniósł okres bydgoski. Szmaj wystawiał wówczas w Bydgoszczy, Poznaniu i Warszawie. Należał do Grupy Pomorskiej Związku Plastyków w Toruniu. Po przeprowadzce do Gdyni kontynuował twórczość plastyczną. Brał udział m. in. w Esposizione Internationale del Medico Artista Torino 1965, odnosząc duży sukces w postaci dwóch srebrnych medali: za akwarele Las w Mielnie i linoryt pt. Św. Sebastian.

Twórczość plastyczna Stefana Szmaja znajduje się w zbiorach Muzeum Narodowego w Poznaniu, Muzeum Narodowego w Warszawie, Muzeum Okręgowego w Bydgoszczy, Muzeum Okręgowego w Toruniu i Muzeum Miasta Gdyni.